PublishingPortal - Block_BanTin_Toolbar

29/11/2022
Tăng cỡ chữ Giảm cỡ chữ
Nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước gắn với quản lý thuế đối với hoạt động khai thác, chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn
Là tỉnh có tiềm năng thế mạnh về rừng và đất rừng, những năm qua, tỉnh Bắc Kạn đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách để phát triển kinh tế rừng nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tăng thu ngân sách. Những năm gần đây, hoạt động khai thác, chế biến gỗ phát triển mạnh đã đem lại lợi ích kinh tế, tạo việc làm cho người lao động, tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực hoạt động phức tạp và khó quản lý, nhất là trong công tác quản lý thuế.

 PublishingPortal - Block_BanTin_ViewData

Với diện tích đất lâm nghiệp 413.362 ha, trong đó rừng sản xuất là 301.618 ha, rừng phòng hộ 82.909 ha, rừng đặc dụng 28.835 ha, sản lượng gỗ thu hoạch những năm gần đây có sự tăng trưởng mạn; năm 2021, sản lượng gỗ đạt 293.979 m3, tăng 1,91 lần so với năm 2017.

Thời gian qua, công tác quản lý nhà nước về hoạt động chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh được tăng cường; hoạt động khai thác, chế biến gỗ đã được các cấp ngành, địa phương quan tâm, phối hợp quản lý tốt, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Trong giai đoạn 2016 - 2021, giá trị ngành chế biến gỗ bình quân chiếm 14,57% giá trị ngành công nghiệp và chiếm 0,91% GRDP của tỉnh, tăng trưởng mạnh trong những năm gần đây, nhất là năm 2020 tăng 39,87%. Một số dự án lớn về chế biến gỗ đã được đầu tư xây dựng, vận hành; các sản phẩm như ván dán, đũa gỗ,... là sản phẩm xuất khẩu chủ yếu của tỉnh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý hoạt động khai thác, chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh hiện vẫn còn nhiều bất cập. Việc cấp phép hoạt động đối với các cơ sở sản xuất, chế biến gỗ chưa chặt chẽ; chưa hình thành chuỗi liên kết giữa người chủ rừng với cơ sở chế biến và các nhà máy chế biến gỗ, sản phẩm chủ yếu là sản phẩm sơ chế, chưa tạo giá trị gia tăng cao, chưa hình thành chuỗi liên kết sản xuất giữa chủ rừng, cơ sở sơ chế và nhà máy chế biến gỗ nên phụ thuộc chủ yếu vào thị trường Trung Quốc, nhất là gỗ bóc, dăm gỗ; còn tình trạng khai thác gỗ tròn chưa đến tuổi khai thác...

Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh hiện có tổng số 186 cơ sở chế biến gỗ đang hoạt động và đã thực hiện kê khai nộp thuế, trong đó có 16 doanh nghiệp, 4 hợp tác xã, 166 hộ kinh doanh cá thể. Các cơ sở chế biến gỗ chủ yếu là các hộ kinh doanh cá thể, hoạt động không bền vững, chưa phát huy được tiềm năng lợi thế giúp phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, việc thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước chưa đầy đủ. Một số doanh nghiệp có hoạt động chế biến sâu để xuất khẩu thì chủ yếu mua nguyên liệu gỗ đầu vào phục vụ sản xuất từ các nguồn ngoài tỉnh. Số thu thuế từ hoạt động chế biến gỗ nói riêng, lĩnh vực lâm nghiệp nói chung trong những năm qua đạt thấp so với tổng thu trên địa bàn, chưa thực sự tương xứng với tiềm năng, lợi thế của tỉnh đối với lĩnh vực lâm nghiệp.

Để quản lý chặt chẽ, phát huy giá trị kinh tế, gắn với bảo vệ rừng và chống thất thu ngân sách nhà nước đối với hoạt động khai thác, chế biến gỗ, đồng thời phát huy lợi thế về kinh tế rừng của tỉnh, góp phần tạo động lực cho phát triển kinh tế của tỉnh, ngày 29/11/2022, UBND tỉnh đã có Quyết định số 2289/QĐ-UBND phê duyệt Đề án “Nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước gắn với công tác quản lý thuế đối với hoạt động khai thác, chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn” .

Mục tiêu của Đề án là tiếp tục tăng cườ ng hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động chế biến gỗ gắn với công tác quản lý thuế và chống thất thu ngân sách, cụ thể hóa các quy định của pháp luật, các chỉ thị, nghị quyết, chỉ đạo của Chính phủ, Tỉnh ủy, UBND tỉnh và gắn với thực hiện Nghị quyết của Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XII, nhiệm kỳ 2020 - 2025; giúp các ngành, các cấp xác định và phối hợp có hiệu quả, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình trong công tác quản lý nhà nước, quản lý thuế và chống thất thu ngân sách đối với hoạt động khai thác, chế biến gỗ.

Đề án đã đề ra 4 nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu.

Một là, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động khai thác chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh

Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp, các ngành gắn với phối hợp, trao đổi thông tin, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, góp phần thúc đẩy ngành công nghiệp chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh phát triển nhanh và bền vững.

Cấp ủy, chính quyền cấp huyện, cấp xã tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo đối với hoạt động chế biến gỗ, có định hướng phát triển phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phương, gắn với phát triển kinh tế rừng ở địa phương, coi kinh tế rừng và chế biến lâm sản là một thế mạnh trong phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Các sở, ngành liên quan chủ động tham mưu, chỉ đạo thực hiện tốt công tác quy hoạch phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ gắn với công tác quy hoạch phát triển rừng sản xuất, vùng nguyên liệu.

Xây dựng các chương trình, kế hoạch phát triển rừng sản xuất có định hướng loài cây trồng rừng sản xuất, gắn với đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, giao thông phục vụ công tác trồng rừng, vận chuyển, chế biến lâm sản; đẩy mạnh việc giao đất, giao rừng cho người dân phù hợp với quy hoạch chung của tỉnh.

Tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức, hiểu biết về vai trò và các giá trị của rừng trong phát triển kinh tế, nhất là lợi ích về lâu dài, có tính bền vững từ trồng rừng. Tuyên truyền sâu rộng các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, các quy hoạch, kế hoạch của tỉnh về phát triển lâm nghiệp, chính sách thuế giá trị gia tăng, chính sách về tín dụng ưu đãi đầu tư, xuất khẩu cho ngành chế biến gỗ xuất khẩu; các hiệp định thương mại tự do, các chương trình quốc tế về hội nhập, hợp tác phát triển có liên quan. Tuyên truyền, quảng bá, vận động người dân và doanh nghiệp thay đổi nhận thức về sử dụng gỗ hợp pháp và tập quán sử dụng gỗ rừng tự nhiên sang sử dụng gỗ rừng trồng; từ trồng rừng quảng canh sang thâm canh, kết hợp sản xuất gỗ nhỏ và gỗ lớn, đa dạng hóa sản phẩm… Sản phẩm đồ gỗ được mua sắm từ vốn ngân sách nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm gỗ có nguồn gốc hợp pháp và bền vững môi trường từ gỗ rừng trồng trong nước, được sản xuất trên địa bàn tỉnh.

Tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ hoạt động của các cơ sở chế biến gỗ, đảm bảo các điều kiện thuận lợi cho hoạt động chế biến gỗ phát triển, đầu tư chiều sâu, nâng cao giá trị sản phẩm và xử lý nghiêm đối với các cơ sở vi phạm.

Tạo môi trường pháp lý, môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng, đúng quy định, giúp ngành công nghiệp chế biến gỗ của tỉnh phát triển nhanh và bền vững. Quản lý chặt chẽ, thường xuyên kiểm tra, giám sát đối với hoạt động chế biến gỗ, vận chuyển tiêu thụ gỗ trên địa bàn; nắm bắt tình hình hoạt động các cơ sở chế biến gỗ, sản lượng chế biến để quản lý; xử lý nghiêm, kiên quyết đình chỉ hoạt động, đóng cửa cơ sở không có đăng ký kinh doanh, buộc tháo dỡ máy móc, thiết bị, nhà xưởng đối với các cơ sở không đảm bảo điều kiện hoạt động theo quy định, không chứng minh được nguồn gốc lâm sản hợp pháp; xử lý nghiêm cơ sở sử dụng, lấn chiếm đất trái quy định, các cơ sở chế biến gỗ gây ô nhiễm môi trường.

Hai là, nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội, tạo nguồn thu ổn định từ hoạt động chế biến gỗ

Phát triển vùng nguyên liệu ổn định, nghiên cứu bổ sung, ban hành chính sách hỗ trợ đẩy mạnh đầu tư trồng rừng gỗ lớn, hỗ trợ xây dựng các chứng chỉ quản lý rừng bền vững nhằm chủ động cung cấp gỗ nguyên liệu chất lượng, có giá trị kinh tế cao; nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nguyên liệu, từ chọn, tạo giống, kiểm soát, đảm bảo chất lượng giống cho trồng rừng, đến trồng rừng thâm canh, chăm sóc rừng, khai thác gỗ. Khảo sát đánh giá tiềm năng, thực trạng rừng trên địa bàn từng huyện, thành phố và lập dự án đầu tư phát triển rừng sản xuất trên địa bàn từng huyện; rà soát diện tích rừng, quy hoạch rừng, tăng cường giao đất, giao rừng sản xuất cho tổ chức, cá nhân, hộ gia đình sử dụng ổn định phục vụ cho phát triển vùng nguyên liệu. Có định hướng loài cây trồng rừng sản xuất phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp liên kết nhằm tạo khu vực cung ứng, chế biến gỗ tập trung; khuyến khích đầu tư xây dựng chợ đầu mối gỗ nguyên liệu làm nhiệm vụ cung ứng nguyên liệu cho các cơ sở chế biến gắn kết với các khu, cụm công nghiệp, làng nghề chế biến gỗ ở vị trí thuận lợi.

Có chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp chế biến gỗ phù hợp với quy hoạch chung của tỉnh và nhu cầu thị trường, hỗ trợ cơ sở sản xuất trong kết nối cung cầu, hỗ trợ máy móc, thiết bị chế biến gỗ theo Chương trình khuyến công phù hợp với định hướng đổi mới công nghệ. Phát triển và xây dựng các cụm công nghiệp phục vụ hoạt động sản xuất, chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh, có chính sách hỗ trợ thu hút riêng về cơ sở hạ tầng, vay vốn ưu đãi, thuê đất,... để tạo thành khu công nghiệp trọng điểm; xây dựng tạo chuỗi liên kết giữa các khâu trong hoạt động chế biến gỗ: cung ứng nguyên liệu, chế biến ban đầu, chế biến xuất khẩu,....

Có định hướng hỗ trợ các cơ sở sơ chế làm nguyên liệu cung ứng cho các nhà máy chế biến sâu phục vụ xuất khẩu cũng như tiêu thụ trong nước nhất là các hộ, cá nhân để tổ chức thành các hợp tác xã hoặc phát triển thành doanh nghiệp để đáp ứng yêu cầu về xác định nguồn gốc nguyên liệu. Tạo điều kiện có chính sách ưu đãi, hỗ trợ thị trường, xây dựng thương hiệu gỗ cho các doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, tạo thuận lợi cho tiêu thụ hàng hoá, nâng cao giá trị hàng hoá. Hỗ trợ phát triển các trung tâm giao dịch, trung tâm triển lãm hội chợ, tạo cơ hội, lợi thế cho các doanh nghiệp sản xuất, tiếp thị sản phẩm với khách hàng hiệu quả.

Định hướng và xây dựng cơ chế quản lý khâu lưu thông, thu mua, vận chuyển nguyên liệu, tiêu thụ sản phẩm từ đó có kế hoạch điều phối, hỗ trợ, quản lý hiệu quả, giảm chi phí trung gian, giảm giá thành trong khâu lưu thông, vận chuyển, tiêu thụ giúp quản lý chặt chẽ, đầy đủ, đảm bảo nguồn gốc nguyên liệu hợp pháp cung ứng cho các cơ sở chế biến gỗ, hạn chế hàng hoá trôi nổi, trái phép.

Tăng cường phối hợp trong công tác quản lý nhà nước và quản lý thuế đảm bảo kiểm soát chặt chẽ giữa các khâu trong hoạt động chế biến gỗ, đảm bảo mọi giao dịch trong hoạt động chế biến gỗ đều được kiểm soát, quản lý đầy đủ, từ đó kịp thời có chính sách hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn, đảm bảo môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch thúc đẩy sản xuất, tăng nguồn thu cho ngân sách, góp phần chống thất thu ngân sách.

Tăng cường hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở chế biến gỗ thực hiện các thủ tục liên quan đến đăng ký, kê khai, nộp thuế, hoàn thuế, sử dụng hoá đơn chứng từ, các dịch vụ về thuế,…

Tăng cường kiểm tra, giám sát, phối hợp để quản lý chặt chẽ các khâu trong hoạt động chế biến gỗ đảm bảo tính hợp pháp nguồn nguyên liệu đưa vào chế biến. Kiểm soát chặt chẽ về sản lượng các khoản doanh thu, chi phí của đơn vị chế biến gỗ phục vụ quản lý thuế và chống thất thu ngân sách.

Ba là, thu hút các nhà đầu tư có năng lực đầu tư vào hoạt động chế biến gỗ tạo giá trị gia tăng cao, thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách

Tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh nói chung và có cơ chế riêng đối với hoạt động đầu tư vào ngành chế biến gỗ, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp; đẩy mạnh cải cách hành chính, nhất là thủ tục hành chính trong thu hút đầu tư, triển khai thực hiện dự án trên địa bàn tỉnh.

Kêu gọi đầu tư xây dựng chợ đầu mối gỗ nguyên liệu, nhà đầu tư làm đầu mối thu mua và làm nhiệm vụ cung ứng nguyên liệu cho các cơ sở chế biến tạo sự gắn kết giữa người trồng rừng với các khu, cụm công nghiệp, cơ sở chế biến gỗ của tỉnh.

Rà soát, điều chỉnh, bổ sung chính sách khuyến khích phát triển sản xuất sản phẩm đồ gỗ có giá trị từ nguồn nguyên liệu sẵn có của tỉnh, chính sách hỗ trợ thu hút đầu tư vào trồng rừng, phát triển nguồn nguyên liệu, dịch vụ kỹ thuật trồng rừng.

Rà soát, điều chỉnh, bổ sung chính sách khuyến khích phát triển sản xuất sản phẩm đồ gỗ nội thất, gỗ công nghiệp, gỗ xuất khẩu, chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp, hỗ trợ chế biến đồ gỗ, chính sách khuyến công nhằm tăng cường các hoạt động hỗ trợ về mô hình trình diễn kỹ thuật ứng dụng công nghệ mới, ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến, hiện đại vào sản xuất, chế biến gỗ.

Khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư mới, đầu tư chuyển đổi sang sản xuất các sản phẩm gỗ có giá trị gia tăng cao, sản phẩm đa dạng, kết hợp được nhiều nguồn nguyên liệu. Ưu tiên thu hút các dự án có công nghệ tiên tiến, hiện đại, có hàm lượng khoa học công nghệ cao, thân thiện với môi trường, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên, có sản phẩm mang lợi thế cạnh tranh.

Tạo điều kiện về quỹ đất, mặt bằng sản xuất cho ngành chế biến gỗ để hình thành các khu, cụm công nghiệp chế biến gỗ và các ngành nghề hỗ trợ chế biến gỗ; từng bước hình thành và xây dựng cụm liên kết ngành công nghiệp chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh.

Tập trung hỗ trợ giải phóng mặt bằng, đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật bên trong và ngoài các khu, cụm công nghiệp; các công trình dịch vụ công cộng liên quan tạo mặt bằng sạch, sẵn sàng thu hút đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến gỗ; quan tâm đầu tư hạ tầng và các công trình phụ trợ phục vụ các dự án đầu tư vào hoạt động chế biến gỗ, mặt bằng tập kết nguyên liệu và tiêu thụ hàng hoá.

Tăng cường các hoạt động hỗ trợ sản xuất, đầu tư đối với các cơ sở chế biến gỗ đang hoạt động, nhất là hỗ trợ trong kết nối cung cầu, hỗ trợ máy móc, thiết bị chế biến gỗ theo chương trình khuyến công phù hợp với định hướng đổi mới công nghệ; kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, đầu tư trong lĩnh vực chế biến gỗ.

Bốn là, thực hiện tốt công tác quản lý thuế và chống thất thu ngân sách

Chủ động rà soát các chính sách, pháp luật (chủ yếu là pháp luật thuế, quản lý thuế, pháp luật về đầu tư, đăng ký kinh doanh); các văn bản, chỉ đạo của tỉnh liên quan đến hoạt động chế biến gỗ, các chính sách ưu đãi, hỗ trợ, thu hút đầu tư của tỉnh liên quan đến hoạt động chế biến gỗ để tổ chức triển khai thực hiện hiệu lực, hiệu quả hoặc đề xuất sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với điều kiện thực tế. Khắc phục các hạn chế vướng mắc trong thực tế, tạo môi trường pháp lý lành mạnh, cơ chế khuyến khích, thu hút đầu tư chiều sâu, thực chất, giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư mở rộng, thúc đẩy sản xuất phát triển, tạo giá trị gia tăng cao, từ đó tăng thu cho ngân sách.

Các cấp, ngành liên quan (Kiểm lâm, Công an, UBND cấp huyện, cấp xã, Điện lực,…) chủ động phối hợp với cơ quan Thuế tăng cường giám sát, kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác, chế biến của các cơ sở chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh; cung cấp thông tin và xác nhận các chỉ tiêu định mức liên quan (về sử dụng điện, tiêu hao nhiên liệu, định mức chi phí,…) phục vụ việc xác định khối lượng và sản lượng gỗ, doanh thu, chi phí,… cung cấp cho cơ quan Thuế làm căn cứ tính thuế, giám sát hoạt động kê khai thuế, hoàn thuế và là cơ sở kiểm tra, thanh tra thuế, chống thất thu ngân sách.

Xây dựng hệ thống chỉ tiêu, định mức sử dụng điện, công suất thiết bị và các chỉ tiêu định mức kinh tế kỹ thuật, tiêu hao nguyên, nhiên vật liệu, nhân công đối với ngành chế biến gỗ phục vụ việc giám sát, kiểm tra, đánh giá tình hình, kết quả hoạt động của cơ sở chế biến gỗ. Định kỳ phối hợp, trao đổi cung cấp thông tin liên quan đến việc xác định các chỉ tiêu định mức kinh tế, kỹ thuật làm cơ sở xác định sản lượng gỗ chế biến, sản lượng sản phẩm, các chi phí tiêu hao,… làm cơ sở giám sát, kiểm tra tình hình kê khai, tính thuế của cơ sở chế biến gỗ.

Phối hợp rà soát, kiểm soát 100% các cơ sở có hoạt động thu mua, chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh; tổ chức kiểm tra, khảo sát, đánh giá đầy đủ về hoạt động của cơ sở chế biến gỗ về quy mô, thiết bị, nguồn nguyên liệu, công suất chế biến, thị trường tiêu thụ,… để làm cơ sở có các biện pháp, chính sách hỗ trợ phù hợp, quản lý thuế đầy đủ, chặt chẽ; tham mưu, kiến nghị xử lý nghiêm đối với các cơ sở không đảm bảo điều kiện hoạt động, không chứng minh được nguồn gốc lâm sản hợp pháp, sử dụng đất không đúng mục đích, sai quy định, gây ô nhiễm môi trường.

Xây dựng bộ tiêu chí rủi ro phục vụ công tác quản lý thuế đối với ngành chế biến gỗ phục vụ công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế, thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra và chống thất thu ngân sách.

Thực hiện tốt công tác phối hợp trao đổi, cung cấp thông tin theo yêu cầu và hướng dẫn của Cục Thuế tỉnh phục vụ quản lý thuế và chống thất thu ngân sách đối với hoạt động chế biến gỗ trên địa bàn.

Tổ chức đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành đối với đơn vị có tiêu chí đánh giá rủi ro cao, hoạt động phức tạp.

Ngành Thuế tổ chức thực hiện tốt công tác quản lý thuế theo chức năng, trong đó tập trung thực hiện tốt công tác tuyên truyền hỗ trợ, giám sát hoạt động kê khai thuế và thực hiện các biện pháp nghiệp vụ để quản lý chặt chẽ, đầy đủ đối với các khoản thu phát sinh liên quan đến hoạt động chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh.

Tăng cường công tác báo cáo, trao đổi thông tin về tình hình hoạt động của các cơ sở chế biến gỗ, tình hình quản lý hoạt động, quản lý thuế, các chương trình kế hoạch phát triển công nghiệp chế biến gỗ, phát triển kinh tế rừng, sản lượng gỗ khai thác theo định kỳ...

Để triển khai thực hiện các mục tiêu giải pháp nêu trên, UBND tỉnh đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành chức năng: Công Thương, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài nguyên và Môi trường, Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Cục Thuế tỉnh, Cục Quản lý thị trường, UBND các huyện/thành phố, UBND các xã/phường/thị trấn, các chủ rừng, các doanh nnghiệp/cơ sở chế biến gỗ.../.

Bích Huệ