Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Cổng thông tin điện tử Bắc Kạn kính chào quý khách! Trang chủ Góp ý Sơ đồ trang Liên hệ

Kỷ niệm 62 năm Ngày truyền thống học sinh sinh viên Việt Nam (09/01/1950 - 09/01/2012)

(Cập nhật lúc: 09/01/2012 08:30:56 )

VANG MÃI BÀI CA SINH VIÊN VIỆT NAM

Trải qua 62 năm lớn mạnh và trưởng thành, kể từ khi Đại hội toàn quốc Liên đoàn Thanh niên Việt Nam lần thứ nhất tháng 2/1950 tại Việt Bắc quyết định lấy ngày 09/01 hàng năm làm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên Việt Nam, lực lượng học sinh, sinh viên Việt Nam không ngừng lớn mạnh về thể chất, trí tuệ, tâm hồn, từng bước vươn ra biển lớn năm châu, góp phần đưa Việt Nam sánh vai với các nước trong khu vực và trên thế giới. Truyền thống lịch sử vẻ vang của tuổi trẻ thế hệ Bác Hồ mãi là bài ca không quên của các thế hệ thanh niên Việt Nam trong thời kỳ hiện đại hóa, công nghiệp hóa đất nước.

Lịch sử Ngày truyền thống học sinh, sinh viên Việt Nam 9/1

Sau Ngày Toàn quốc kháng chiến 19/12/1946, hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các tầng lớp nhân dân cả nước đứng lên chống thực dân Pháp xâm lược, bảo vệ nền Cộng hòa non trẻ. Từ giữa năm 1949 đến đầu năm 1950 phong trào đấu tranh của thanh niên học sinh, sinh viên chống chủ nghĩa thực dân Pháp xâm lược và can thiệp Mỹ, chống “độc lập” giả hiệu, chống khủng bố đàn áp, đòi đảm bảo an ninh cho học sinh, đòi được học tiếng mẹ đẻ … đã diễn ra rầm rộ, liên tục và rộng khắp từ Nam chí Bắc.

Đoàn biểu tình của học sinh sinh viên Việt Nam ngày 09/01/1950 (nguồn: Internet)

Ngày 09/01/1950, Đoàn Thanh Niên cứu quốc và Đoàn học sinh Sài Gòn - Chợ Lớn đã vận động và tổ chức cho hơn 2.000 học sinh, sinh viên các trường Pháp - Việt tại Sài Gòn như  Pétrus Ký, Chasseloup Laubat, Marie Curie, Taberd, Gia Long, Huỳnh Khương Ninh, Việt Nam học đường, Lê Bá Cang, Nguyễn Văn Khuê, Mỹ thuật Gia Định, trường Pháp lý, Y Dược, trường chuyên nghiệp vô tuyến điện, công chính, kỹ thuật, khoa học… cùng nhiều giáo viên và 7.000 nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn biểu tình đòi bảo đảm an ninh cho học sinh, sinh viên học tập và trả tự do cho những học sinh, sinh viên bị bắt - trong đó có Ban lãnh đaọ học sinh cứu quốc Sài Gòn.

Đoàn biểu tình kéo đến Nha học chính và Dinh thủ hiến bù nhìn đưa đơn thỉnh nguyện. Bọn cảnh sát và lính lê dương đã đàn áp dã man đoàn biểu tình. Thái độ đó đã làm đám đông phẫn nộ và bùng nổ cuộc xung đột. Những người biểu tình dùng mọi thứ vũ khí có trong tay chống trả quyết liệt với lính Pháp, lính Âu Phi và cảnh sát Bình Xuyên. Nhiều em học sinh ngã gục trước sự đàn áp dã mãn. Trần Văn Ơn, người thanh niên tiêu biểu cho lòng yêu nước và ý chí đấu tranh bất khuất của học sinh, sinh viên, sau khi đã dũng cảm hứng chịu những xô đẩy và dùi cui để che chở cho các em học sinh nhỏ tuổi hơn, anh đã bị trúng đạn trong lúc đang cùng một người bạn khiêng nữ sinh Tạ Thị Thâu của Trường Gia Long bị bọn cảnh sát ngụy đánh ngất. Anh hy sinh vào lúc 15 giờ 30 phút chiều ngày 09.01.1950, khi chưa tròn 19 tuổi. Thi thể anh Trần Văn Ơn được đưa về bệnh viện Chợ Rẫy, được lực lượng học sinh cùng các y bác sĩ, công nhân ở bệnh viện túc trực canh bảo vệ không cho bọn địch phi tang.

Tin Trần Văn Ơn mất ngay lập tức đã gây náo động trong giới học sinh, sinh viên Sài Gòn, trở thành tâm điểm đưa tin của đồng loạt các tờ báo lớn Sài Gòn. Tại Sài Gòn, ngày 12/01/1950, đám tang anh Trần Văn Ơn đã biến thành cuộc biểu tình thị uy của trên 5 vạn người đứng trên các hè phố tiễn đưa anh. Dẫn đầu cuộc biểu tình đưa tiễn Trần Văn Ơn là luật sư Nguyễn Hữu Thọ, luật sư Trịnh Đình Thảo, kỹ sư Lưu Văn Lang cùng một số Đảng viên Đảng cộng sản Pháp có mặt tại Sài Gòn. Trước quan tài là hương án có 2 câu viết bằng máu của học sinh:

“Chết vì tổ quốc,chết mà vẫn sống,

Sống kiếp Việt gian, ô nhục muôn đời”.

 

Đoàn người dự đám tang Trần Văn Ơn (nguồn: Internet)

Lễ tang anh Trần Văn Ơn cũng đã được cử hành trên khắp các tỉnh thành trong cả nước. Hàng triệu lượt học sinh, sinh viên và đồng bào các giới đã đeo băng tang truy điệu với lòng thương tiếc và xuống đường tuần hành bày tỏ ý chí căm thù giặc và ý chí đấu tranh kiên quyết chống thực dân Pháp xâm lược và bè lũ tay sai. Tại nghĩa trang Chợ Lớn, hàng chục điếu văn đầy xúc động nói lên tinh thần yêu nước của đại diện các giới công nhân, trí thức, học sinh, tiểu thương, của đại biểu học sinh, sinh viên từ Hà Nội và nhiều tỉnh, thành khác, đặc biệt là điếu văn của Luật sư Nguyễn Hữu Thọ đã lên án hành động tàn bạo của kẻ thù, kêu gọi đồng bào và tuổi trẻ cả nước đứng lên đấu tranh chống kẻ thù chung của dân tộc. Điếu văn của đại biểu các học sinh, sinh viên có đoạn: “Chúng ta sẽ không bao giờ quên được ngày 9 tháng 1, ngày mà anh Ơn và các bạn học sinh, sinh viên đã vui lòng đem xương máu, sinh mạng của mình đổi lấy tự do cho các bạn bị giam cầm. Tinh thần Trần Văn Ơn bất diệt!”

Lần đầu tiên sau cách mạng Tháng tám lịch sử, đông đảo thanh niên, học sinh, công nhân, lao động, trí thức, nhân sĩ đã xuống đường đấu tranh giành độc lập tự do và thống nhất đất nước.

Với sự kiện lịch sử đó, noi gương và ghi nhận tinh thần đấu tranh bất khuất của anh Trần Văn Ơn và học sinh, sinh viên trong những ngày đầu kháng chiến, Đại hội toàn quốc Liên đoàn Thanh niên Việt Nam lần thứ nhất tháng 2/1950 tại Việt Bắc đã quyết định lấy ngày 09/01 hàng năm làm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên. Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Sinh viên Việt Nam lần thứ V diễn ra ngày 22 - 23/11/1993 tại thủ đô Hà Nội đã quyết định đồng thời lấy ngày 09/01 làm Ngày truyền thống của Hội Sinh viên Việt Nam.

Trong giai đoạn này, tổ chức Hội (Đoàn) học sinh,sinh viên kháng chiến được thành lập tại cả 3 miền Bắc, Trung, Nam lãnh đạo phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên không chỉ gây tiếng vang trong cả nước mà còn nhận được sự ủng hộ và hưởng ứng của các tổ chức học sinh, sinh viên, thanh niên tiến bộ trên thế giới.

Chặng đường phát triển và truyền thống của Hội Sinh viên Việt Nam

 

Phong trào đấu tranh của nhân dân, học sinh, sinh viên Đà Lạt năm 1966 (nguồn: Internet)

Trong giai đoạn 1955 - 1993, lực lượng học sinh, sinh viên và Hội Sinh viên tích cực tham gia xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà, hăng hái góp phần khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội thông qua các phong trào, các hoạt độngnhư Xung kích diệt giặc dốt, Tiến quân vào khoa học kỹ thuật, xung phong “Tây tiến” làm nhiệm vụ xây dựng, sửa chữa các tuyến đường giao thông, các công trình thuỷ lợi ở các tỉnh thuộc vùng Tây Bắc và đặc biệt là phong trào “Ba sẵn sàng” của học sinh, sinh viên miền Bắc. Bên cạnh đó, Tổng Hội Sinh viên Miền Nam và các tổ chức khác của học sinh, sinh viên đã lãnh đạo phong trào học sinh, sinh viên Miền Nam biểu tình chống bắt lính, chống lại chính sách đầu độc, truỵ lạc hoá thanh niên của Mỹ -Nguỵ, chống sự can thiệp của Mỹ.

Nhằm thống nhất lực lượng, phương hướng và giải pháp đẩy mạnh phong trào sinh viên và xây dựng tổ chức Hội vững mạnh, năm 1955, Đại hội thành lập đã quyết định lấy tên của tổ chức sinh viên là Hội Liên hiệp Sinh viên Việt Nam”. Đại hội đã đề ra nhiệm vụ đoàn kết, thống nhất mọi lực lượng sinh viên trong Hội Liên hiệp Sinh viên Việt Nam, cùng với thanh niên và nhân dân cả nước đấu tranh cho hòa bình, độc lập và thống nhất Tổ quốc, đòi thực hiện tổng tuyển cử tự do hai miền Nam, Bắc theo đúng tinh thần Hiệp định Giơ-ne-vơ. Đại hội đã thông qua bản điều lệ, chương trình hoạt động và lời kêu gọi sinh viên toàn quốc, bầu Ban Chấp hành Trung ương Hội do đồng chí Nguyễn Quang Toàn làm Chủ tịch.

*

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II Hội Liên hiệp Sinh viên Việt Nam được tổ chức tại Hà Nội ngày 05 - 07/05/1958, có sự tham dự của Đoàn đại biểu tổ chức sinh viên quốc tế (UIE), Đại biểu sinh viên Trung Quốc, Triều Tiên, Mông Cổ... Đại hội vinh dự được Bác Hồ đến thăm và huấn thị. Bác dạy: “Thanh niên bây giờ là một thế hệ vẻ vang… Thời đại chúng ta bây giờ là thời đại vệ tinh nhân tạo, nghĩa là thời đại của khoa học phát triển rất mạnh, thời đại XHCN, thời đại anh hùng (không phải là anh hùng cá nhân). Vậy mong các cháu làm người thanh niên anh hùng trong thời đại anh hùng”. Tại Đại hội lần này, đồng chí Lê Hùng Lâm được bầu làm Tổng thư ký Trung ương Hội.

*

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III Hội Liên hiệp sinh viên Việt Nam được tổ chức tại Trường Đại học Kinh tế - Tài chính Hà Nội ngày 03 - 05/03/1962. Đại hội đề ra các nhiệm vụ chính: Động viên sinh viên học tập, rèn luyện, không ngừng bồi dưỡng phẩm chất chính trị, trình độ chuyên môn nghiệp vụ; đẩy mạnh hơn nữa công tác cải thiện đời sống; đoàn kết lực lượng sinh viên, tích cực đẩy mạnh các hoạt động đấu tranh thống nhất Tổ quốc; phát triển quan hệ hữu nghị với sinh viên và thanh niên các nước trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, thực dân, bảo vệ hòa bình; cải tiến tổ chức và hoạt động của hội. Đồng chí Nguyễn Quang được bầu làm Chủ tịch Trung ương Hội.

*

Phong trào sinh viên chống độc diễn bầu cử năm 1971 (nguồn: Internet)

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV Hội Liên hiệp sinh viên Việt Nam được tổ chức tại Hà Nội ngày 06 - 07/01/1970. Nghị quyết Đại hội nêu rõ nhiệm vụ của sinh viên các trường đại học, cao đẳng: “Ra sức thi đua học tập tốt, xây dựng mục đích, động cơ và thái độ học tập đúng, xây dựng nền nếp học tập và rèn luyệntốt…, hăng hái tham gia lao động sản xuất, tăng cường đoàn kết với đồng bào miền Nam, kiên quyết đấu tranh vì sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc”. Đại hội vinh dự được Thủ tướng Phạm Văn Đồng đến dự và nói chuyện. Thủ tướng căn dặn sinh viên Việt Nam ra sức học tập, rèn luyện để trở thành những người vừa “hồng”, vừa “chuyên” như Bác Hồ đã dạy. Đại hội đã bầu đồng chí Nguyễn Văn Huê làm Chủ tịch Hội. Do tình hình và điều kiện cụ thể nên các trường đại học và các cấp tỉnh, thành chưa tổ chức Hội Sinh viên, Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp sinh viên Việt Nam (từ năm 1970 lấy tên là Hội Liên hiệp sinh viên đại học) chủ yếu làm nhiệm vụ đối ngoại.

Để phù hợp với tình hình nhiệm vụ công tác trong giai đoạn mới, Hội nghị đại biểu Hội Sinh viên toàn quốc (tháng 7/1985) đã thông qua bản Điều lệ Hội trong điều kiện mới và quyết định đổi tên Hội Liên hiệp sinh viên Việt Nam thành Hội Sinh viên Việt Nam với nhiệm vụ: Tổ chức, đoàn kết, hướng dẫn và cổ vũ sinh viên Việt Nam thi đua học tập và rèn luyện; cùng với các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho sinh viên; động viên sinh viên hăng hái tham gia hoạt động xã hội; tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị với sinh viên các nước XHCN và phong trào sinh viên dân chủ trên thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Hội nghị lần này đã hiệp thương và cử đồng chí Vũ Quốc Hùng - Bí thư Trung ương Đoàn làm Chủ tịch Hội, đồng chí Hồ Đức Việt làm Tổng thư ký. Năm 1988, đồng chí Hồ Đức Việt giữ trách nhiệm Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam thay đồng chí Vũ Quốc Hùng nhận công tác mới.

*

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V Hội Sinh viên Việt Nam được tổ chức tại Hà Nội ngày 21 - 23/11/1993. Đại hội đã thống nhất thông qua 5 chương trình hành động với các nội dung: Người sinh viên - nhà trí thức - chuyên gia tương lai; Hỗ trợ sinh viên học tập - nghiên cứu khoa học và phát triển tài năng; Chăm lo đời sống, quyền lợi, nghĩa vụ của sinh viên; Hoạt động văn hóa - thể thao và công tác xã hội; tiếp tục củng cố và phát triển Hội. Đồng chí Hồ Đức Việt, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn được hiệp thương tiếp tục giữ chức Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam. Tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Hội sinh viên Việt Nam (mở rộng) lần thứ 6 (khóa V), đồng chí Hoàng Bình Quân, Bí thư thường trực Trung ương Đoàn được hiệp thương cử giữ chức Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam thay đồng chí Hồ Đức Việt nhận công tác mới.

*

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI Hội sinh viên Việt Nam được tổ chức tại Hà Nội ngày 22 - 23/12/1998. Đại hội đã thống nhất phương hướng hoạt động nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của đất nước đối với sinh viên và tổ chức Hội Sinh viên trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa. Với 6 chương trình hành động: Giáo dục và rèn luyện của sinh viên; Sinh viên học tập, nghiên cứu khoa học và phát triển tài năng; Sinh viên tham gia xây dựng môi trường giáo dục; Sinh viên tích cực rèn luyện thể lực, xây dựng đời sống văn hoá tinh thần phong phú và lành mạnh; Sinh viên chung sức cùng cộng đồng và xây dựng Hội sinh viên Việt Nam, Đại hội nhận được sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và các ngành, các cấp; đồng thời cũng giúp cho các ngành, các cấp cũng như toàn xã hội hiểu, cảm thông, tin tưởng và có trách nhiệm hơn đối với sinh viên, tổ chức Hội sinh viên.

*

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII Hội sinh viên Việt Nam được tổ chức vào ngày 28/12/2003 đã đề ra mục tiêu của công tác Hội và phong trào sinh viên nhiệm kỳ VII là: tích cực bồi dưỡng góp phần hình thành thế hệ sinh viên mới thiết tha với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức lối sống lành mạnh; có sức khỏe tốt; tiếp cận và từng bước làm chủ khoa học, công nghệ; có ý chí vươn lên lập thân lập nghiệp, khát vọng chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu, tụt hậu; xung kích, tình nguyện tham gia phát triển kinh tế xã hội; xây dựng tổ chức Hội Sinh viên Việt Nam vững mạnh góp phần đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa.

*

Đại hội lần thứ VIII Hội Sinh viên Việt Nam nhiệm kỳ 2009 - 2014 diễn ra vào tháng 02/2009 tại Hà Nội với sự tham gia của 647 đại biểu. Đại hội phát động và tổ chức chỉ đạo 2 cuộc vận động lớn trong lực lượng sinh viên: “Sinh viên 5 tốt” và “Sinh viên xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, lành mạnh”. Đại hội đã hiệp thương cử đồng chí Nguyễn Đắc Vinh làm Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam.

*****

Trải qua 62 năm xây dựng và phát triển, lực lượng học sinh, sinh viên Việt Nam đã kế tục và phát huy những truyền thống vẻ vang của các thế hệ cha anh, đó là truyền thống yêu nước nồng nàn, gắn bó với chế độ XHCN, trung thành với Đảng, với nhân dân, tự hào về dân tộc và Bác Hồ kính yêu, về lực lượng vũ trang anh hùng, về Đoàn, về Hội”; truyền thống hiếu học, say mê sáng tạo, nghiên cứu để vươn tới đỉnh cao của khoa học, công nghệ, văn học- nghệ thuật, thể dục thể thao…; truyền thống đoàn kết, yêu thương giúp đỡ trong học tập, nghiên cứu khoa học, chia sẻ khó khăn với nhân dân, không đòi hỏi cho riêng mình khi đất nước còn nghèo, nhân dân còn thiếu thốn”

 

Thế hệ sinh viên trong thời kỳ hội nhập và phát triển

Phát huy những truyền thống quý báu đó, trong suốt hơn nửa thế kỷ qua, Hội Sinh viên Việt Nam luôn là một tổ chức chính trị- xã hội vững mạnh, tin cậy của thanh niên, sinh viên Việt Nam, là nhịp cầu gắn bó giữa thế hệ trẻ với Đảng, Nhà nước; là một tổ chức giáo dục quan trọng trong nhà trường. Thông qua các hoạt động của mình, Hội Sinh viên góp phần giáo dục, bồi dưỡng để hình thành lớp học sinh, sinh viên mới “vừa hồng, vừa chuyên”; có kiến thức vững vàng, phong phú, có khả năng tiếp cận trí tuệ của thời đại; thiết tha với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có hoài bão lớn, lối sống đẹp, có sức mạnh truyền thống và bản sắc dân tộc; có trách nhiệm cao với cộng đồng… Hội đã làm tốt nhiệm vụ tập hợp, đoàn kết đông đảo sinh viên thi đua học tập, rèn luyện, góp phần đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và bảo vệ vững chắc tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa.

Ghi nhận những cống hiến xuất sắc của các thế hệ học sinh, sinh viên và Hội Sinh viên Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất cho các thế hệ học sinh, sinh viên và Hội Sinh viên Việt Nam nhân kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên và Hội Sinh viên Việt Nam. Cũng vào dịp kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên và Hội Sinh viên Việt Nam, Nhà nước đã truy tặng danh hiệu Anh hùng cho 3 liệt sỹ học sinh là Trần Văn Ơn, Đỗ Ngọc Thạch và Trần Bội Cơ, những tấm gương ngời sáng, tô thắm thêm chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Năm 2005, với những thành tích xuất sắc của Hội Sinh viên Việt Nam trong công tác tổ chức, vận động học sinh, sinh viên thi đua phấn đấu, rèn luyện, cống hiến phục vụ đất nước, góp phần vào sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc, Hội Sinh viên Việt Nam vinh dự được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh.

Phát huy truyền thống vẻ vang đó, học sinh, sinh viên Việt Nam ngày nay tiếp tục nỗ lực, phát huy tinh thần tuổi trẻ, học tập tốt, rèn luyện tốt vì sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, góp phần phát triển đất nước ngày càng giàu đẹp, hiện đại, văn minh…/.

Thu Hiền (Tổng hợp)

Sign In