PublishingPortal - Block_BanTin_Toolbar

07/05/2021
Tăng cỡ chữ Giảm cỡ chữ
Mỹ thức tỉnh trước những tham vọng của Trung Quốc ở Bắc Cực
Tầm quan trọng chiến lược của vùng cực phía Bắc Alaska ngày càng rõ ràng khi Mỹ chuẩn bị tiến hành cuộc diễn tập huấn luyện quân sự ở khu vực này trong bối cảnh những tham vọng của Trung Quốc ở Bắc Cực ngày càng lớn hơn.

 PublishingPortal - Block_BanTin_ViewData

Trong 2 tuần tới, khoảng 10.000 binh sỹ thuộc các lực lượng Lục quân, Hải quân, Không quân và Thủy quân Lục chiến Mỹ sẽ tham gia cuộc tập trận Northern Edge ở Alaska, cuộc diễn tập huấn luyện nhằm bảo vệ khu vực này trước một cường quốc đang có những tham vọng ngày càng bất chấp địa lý.

Diễn ra trong bối cảnh sự cạnh tranh nước lớn ngày càng mạnh mẽ, cuộc diễn tập này là nhằm kiềm chế Trung Quốc và Nga cùng các đối thủ tiềm năng khác đang đe dọa đường biên giới Bắc Cực và khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương rộng lớn hơn.

Lực lượng Mỹ tại Alaska. Ảnh: Không quân Mỹ

Lực lượng Mỹ tại Alaska. Ảnh: Không quân Mỹ

“Ở Biển Đông, Trung Quốc sẽ tiếp tục có những tuyên bố chủ quyền không được cộng đồng quốc tế công nhận. Chúng ta thấy Trung Quốc đang sử dụng một loạt ‘chiến thuật’ đe dọa, bắt nạt, và cả đòn bẩy kinh tế để củng cố các yêu sách lãnh thổ của mình. Chúng ta cần phải đảm bảo điều đó sẽ không lặp lại ở Bắc Cực”, Trung tướng David Krumm, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Alaska và Lực lượng Không quân 11 cho biết.

Người dân địa phương cho rằng, Mỹ cuối cùng cũng đã thức tỉnh trước tầm quan trọng chiến lược của Alaska, bang lớn nhất của Mỹ về mặt địa lý nhưng lại có mật độ dân cư thấp nhất của Mỹ.

Tương tự như Mỹ, năm 2018, các nước Bắc cực như Canada, Na Uy, Iceland, Đan Mạch, Thụy Điển, Phần Lan, Mỹ và Nga đã phải thức tỉnh khi Trung Quốc tự tuyên bố mình là “cường quốc gần Bắc cực” bất chấp đường biên giới nước này cách xa 1.496km.

Tham vọng của Trung Quốc ở Bắc Cực ngày càng lớn

Có lẽ ít người cho rằng Trung Quốc đang muốn tranh giành lãnh thổ ở Bắc Cực. Nhưng tiền bạc, thương mại, hậu cần, 6 trạm nghiên cứu, chương trình chế tạo tàu phá băng, các dự án nghiên cứu “lưỡng dụng”, cùng một bản đồ dài hạn rõ ràng về Bắc Cực đã không che đậy được tham vọng của Bắc Kinh.

Các học giả Trung Quốc cũng thừa nhận rằng kiểm soát được khu vực này sẽ đem lại lợi thế địa lý “của 3 châu lục và 2 đại dương” ở Bắc bán cầu. Hồi tháng 3 vừa qua, Bắc kinh cũng đã cam kết sẽ đưa “Con đường Tơ lụa Bắc Cực” vào Sáng kiến cơ sở hạ tầng toàn cầu Vành đai và Con đường.

“Trung Quốc luôn tìm cách để trở thành một ‘quốc gia lớn vùng cực’, nhưng lại công khai hạ thấp mục tiêu này”, Viện Brooking cho biết trong một báo cáo hồi tháng 4/2021.

Sách Trắng Trung Quốc năm 2018 đã nêu ra 3 mục tiêu: hiểu, bảo vệ và phát triển Bắc Cực, một khu vực mà sự hấp dẫn của nó là rất rõ ràng. Tiếp cận được với các nguồn tài nguyên của khu vực này sẽ có lợi cho nền kinh tế Trung Quốc. Sự tan băng ngày càng nhanh từ Alaska tới Na Uy cũng có thể mở ra các tuyến vận tải mới, giúp giảm một nửa kinh phí vận tải tới châu Âu và giảm thiểu những rủi ro từ việc phải đi qua kênh đào Suez, nhất là sau vụ siêu tàu mắc kẹt hồi tháng 3 khiến tàu thuyền không thể lưu thông trong vài ngày.

“Họ rất giỏi trong việc thực hiện một chiến lược dài hạn. Trung Quốc rất khôn ngoan, cho dù là Alaska hay các khu vực khác của Bắc Cực, họ đều rất giỏi trong việc đưa mình vào đó”, Cameron Carlson, Giám đốc sáng lập Chương trình kiểm soát khẩn cấp và an ninh nội địa tại Đại học Alaska, nói.

Điều đó bao gồm việc tham gia vào các tổ chức lớn ở Bắc Cực, cử 33 quan chức cấp cao đến khu vực này kể từ năm 2000, tận dụng việc thăm dò khoa học để tạo “dấu chân” ở Bắc Cực, và lập bản đồ đáy biển bằng tàu phá băng Tuyết Long 2 (Xuelong 2) tự sản xuất trong nước.

“Họ tiến hành nghiên cứu hải dương học về biến đổi khí hậu nhưng tôi nghi ngờ đó là tác chiến dưới mặt nước”, James Kraska, giáo sư luật hàng hải tại Đại học Hải quân Mỹ nhận định.

Trên các mặt trận khác, Trung Quốc đã tìm cách kiểm soát cơ sở hạ tầng có thể sử dụng cho mục đích quân sự, tham gia vào việc phát triển một cảng lớn trong khu vực và có được một căn cứ tàu ngầm ở Thụy Điển; mua một căn cứ hải quân cũ và 3 sân bay ở Greenland; và có được 250 km2 ở Iceland để xây dựng một đường băng và sân golf “trong một khu vực mà golf không thể chơi”, theo báo cáo của Viện Brookings nói.

Bắc Kinh cũng đã sử dụng sức mạnh kinh tế để đạt được đòn bẩy chính trị, đầu tư hàng tỷ USD vào các quốc gia Bắc Cực nhỏ hơn cùng các chiến thuật khác. Theo các nhà phân tích, khi các khoản đầu tư vào Greenland gia tăng, điều đó cũng làm dấy lên mong muốn độc lập khỏi Đan Mạch.

“Những tham vọng và sự tự tin của Bắc Kinh ngày càng gia tăng tỷ lệ thuận với nền kinh tế khổng lồ và tầm quan trọng toàn cầu của họ. Nhưng họ có ý định vượt quá tầm tay mình, giống như một người đàn ông to béo trong một hàng buffet”, Walter Skya, Giám đốc nghiên cứu châu Á tại Đại học Alaska.

Tuy nhiên, Trung Quốc cũng không phải là nước duy nhất có tham vọng mở rộng lãnh thổ theo cách như vậy. Năm 2019, Tổng thống Mỹ khi đó là Donald Trump cũng từng đề nghị “mua” Greenland, nơi có nguồn tài nguyên đất hiếm được sử dụng trong mọi thứ từ máy bay chiến đấu đến pin điện thoại...

Theo VOV.VN